Ойын арқылы оқыту

Ойын арқылы оқыту

Мектепке дейінгі ұйымдағы біздің жұмыс тәжірибеміз ойынның жай ғана көңіл көтеру емес, мектеп жасына дейінгі баланың негізгі іс-әрекет түрі әрі оқытудың басты әдісі болып табылатынын түсінуге негізделген. Қазақстан Республикасының Мектепке дейінгі тәрбие мен оқытудың мемлекеттік жалпыға міндетті стандартына (МЖББС) сәйкес, біз ойынды балаларды дамытудың, әлеуметтендірудің және мектепке даярлаудың басты құралы ретінде қолданамыз.

Бөбекжайда ойын арқылы оқыту мынадай міндеттерді шешу үшін енгізіледі:

• Балалардың танымдық белсенділігін өздеріне табиғи түрде арттыру;
• Психикалық процестерді (қабылдау, зейін, ойлау, сөйлеу) түзету және дамыту;
• Әлеуметтік-эмоциялық дағдылар мен коммуникативтік қабілеттерді қалыптастыру;
• Оқуға деген оң мотивацияны қалыптастыру.

2. Негізгі бөлім: Ойын технологияларын қолдану

Өз жұмысымызда біз ойынның әртүрлі түрлерін барлық режимдік сәттерге: білім беру қызметіне, серуендерге, балалардың еркін іс-әрекетіне кіріктіре отырып қолданамыз.

2.1. Ойын іс-әрекетінің негізгі бағыттары

1. Сюжеттік-рөлдік және дидактикалық ойындар

Тілді дамыту, қоршаған ортамен таныстыру және қарапайым математикалық ұғымдарды қалыптастыру үшін қолданылады. Бұл орайда ойын орындалған тапсырма үшін берілетін марапат емес, балалар өздері байқамай бағдарламалық материалды меңгеретін таным процесінің өзі ретінде көрініс табуы маңызды.

2. Қозғалмалы және спорт элементтері бар ойындар

Бұл ойындар дене тәрбиесінің міндетті құраушысы болып табылады. Олар тек қимыл-қозғалысты дамыту (үйлесімділік, ептілік, күш) міндеттерін ғана емес, сонымен бірге әлеуметтік міндеттерді де шешеді: командада жұмыс істеуге, бір-біріне көмектесуге, жеңіс пен жеңілісті қабылдауға үйретеді. Эстафеталық ойындар мен жарыстар балаларда салауатты өмір салтына деген әдетті қалыптастырып, белсенді қозғалысқа деген қажеттілігін өтейді.

3. Ұсақ моторика мен сенсориканы дамытуға арналған ойындар

Сенсорлық қабылдау мен қолдың ұсақ моторикасын дамытатын ойындарға ерекше көңіл бөлінеді. Жұмыста мыналар қолданылады:

• Мозаикалар, конструкторлар, пазлдар, ішпек-жақтаулар (рамки-вкладыши): кеңістіктік ойлауды және қимыл-қозғалыс үйлесімділігін дамытуға ықпал етеді.
• Табиғи материалдармен және жармалармен ойындар: сипап сезу түйсіктерін ынталандыруға мүмкіндік береді.
• Саусақ ойындары және кірпішкілермен (прищепка) ойындар: саусақтардың икемділігі мен қозғалғыштығын дамытады, бұл сөйлеу тілін дамытумен тікелей байланысты.

4. Драмаландырылған және театрландырылған ойындар

Бұл ойындар балалардың коммуникативтік дағдыларын, эмоционалдық интеллектін және шығармашылық қабілеттерін дамытуға көмектеседі. Драмаландыру ойындары барысында балаларда сезімді мәдени түрде білдіру дағдылары мен ұжымда өзара әрекеттесу іскерлігі қалыптасады.

2.2. Ойын технологияларын білім беру процесіне енгізу

Ойын арқылы оқыту процесі кезең-кезеңмен жүзеге асады:

1. Ойынға дайындық: балаларда мотивация қалыптастыру, ойын мақсатын қою, қажетті материалдар мен құрал-жабдықтарды дайындау.
2. Ойынды өткізу: эмоционалдық ахуал мен қызығушылық тудыру. Тәрбиеші ойынды қажетті арнаға бағыттайтын, бірақ балалардың бастамасын шектемейтін ұйымдастырушы ретінде әрекет етеді.
3. Қорытындылау: ойын және педагогикалық мақсатқа жету тұрғысынан ойын іс-әрекетінің нәтижелерін бағалау. Тек білімді ғана емес, балалардың тұлғалық өсуін де атап өту маңызды.

Біз ойын сәттері таңертеңгілік гимнастикадан бастап ұйқыға дайындыққа дейінгі іс-әрекеттің барлық түрлерін қамтуына ұмтыламыз. Бұл оқытуды әрбір бала үшін үздіксіз әрі барынша тиімді етуге мүмкіндік береді.

3. Жұмыс нәтижелері

Бөбекжай-бақшада ойын технологияларын жүйелі түрде қолдану оң динамиканы көрсетті:

• Балалардың танымдық белсенділік деңгейі артты. Олар білім беру процесіне зор қызығушылықпен араласып, жаңа нәрсені үйренуге деген мотивациясы жоғарылады.
• Жаңадан келген балалардың балабақша жағдайына бейімделуі жақсарды.
• Тілді дамыту және коммуникативтік дағдыларды қалыптастыру табиғи әрі тиімді өтуде. Балалар қарым-қатынасқа жеңіл түсіп, өз ойлары мен сезімдерін еркін білдіре бастады.
• Оқыту балалар үшін практикалық, қызықты іс-әрекет арқылы жүзеге асатындықтан, олар күрделі тақырыптарды оңай меңгереді.

4. Қорытынды

Мектепке дейінгі ұйымымыздың жұмыс тәжірибесі ойын арқылы оқыту — мектеп жасына дейінгі балаларды дамыту мен тәрбиелеудің ең тиімді әрі гуманды әдісі екенін дәлелдейді. Ойын балаларға қажетті білім мен дағдыларды беріп қана қоймай, олардың психологиялық және дене саулығын сақтауға, шығармашылық әлеуетін ашуға және мектепте ойдағыдай білім алуға дайындауға мүмкіндік береді.

Баланың балабақшадағы әрбір күні қуанышты әрі нәтижелі болуы үшін біз жаңа әдістер мен тәсілдерді енгізе отырып, өзіміздің ойын тәжірибемізді одан әрі дамытуды және жетілдіруді жалғастырамыз.